ijaijk dk ikyu

Shubh-yatra.in

, Vividh

xq# iwf.kZek ¼27 tqykbZ½ ds volj ij lf=; u`R; ds laca/k esa tkudkjh nh tk jgh gSA ’kf’kizHkk frokjh ds vuqlkj xq#&f’k”; ijaijk ij vk/kkfjr u`R; dh ;g ,d vuwBh ’kSyh gSA

lkr cguksa dk izns’k ;kuh ns’k dk iwoksZŸkj izns’kA ;g vius izkd`frd lkSan;Z ds lkFk lkaLd`frd lkSan;Z esa Hkh vuwBk gSA ,slk gh vuks[kk gS & vle dk lf=; u`R;A ;g o”kksZa rd lqnwj }hiksa esa l= ijaijk ds varxZr xq#vksa }kjk lajf{kr j[kk x;kA fdarq bls gky gh esa laxhr ukVd vdkneh dh vksj ls ’kkL=h; u`R; dh ,d vkSj ’kSyh ds :i esa ekU;rk feyh gSA vc dykdkj bls ns’k&fons’k esa fofHkUu eapksa ij yqHkkous vankt+ esa is’k djrs gSaA

csgn izkphu ’kSyh

Lkf=; u`R; dks bDdhloha lnh ds vkjaHk esa crkSj ’kkL=h; u`R; dh ,d ijaijk ds :i esa ekU;rk iznku dh xbZA ekuk tkrk gS fd bl u`R; dk vkjaHk 15oha ’krkCnh esa oS”.ko lEiznk; ds lar Jhear ’kadjnso us fd;k FkkA ;|fi vadh; ukV dh ’kq#vkr Jhear ’kadjnso ds f’k”; Jhear ek/konso us dhA ,d ’kj.k /keZ ;kuh fd l= ds izkax.k esa lf=; u`R; dks l= esa jgus okys czãpkjh f’k”; djrs FksA og lgt :Ik esa ukV~; ’kkL=] vfHku; niZ.k vkSj laxhr jRukdj tSls ’kkL=ksa ds ekxZ dk vuqlj.k vius u`R;] ukV~; o u`Ùk esa djrs FksA caxky ds ?kj&?kj esa ftl rjg ls johanz laxhr&u`R; ds lqj&rky xawtrs gSa] oSls gh vle esa lf=; laxhr&u`R; xawtrs gSaA vle esa yxHkx gj ifjokj esa lf=; u`R; o laxhr ds izfr vuqjkx gSA xzkeh.k vapy ds vkJe Lo:Ik l=ksa esa lf=; u`R; iyk&c<+k gSA gkykafd blds laj{k.k vkSj lao)Zu ds fy, laxhr ukVd vdkneh dh vksj ls xqokgkVh esa lf=; dsanz LFkkfir fd;k x;k gSA lf=; dsanz dh vksj ls pkj fnolh; okf"kZd u`R; ioZ dk vk;kstu fd;k x;kA vkbZVh, lsaVj QkWj iQksZfeZax vkV~lZ ds izkKT;ksfr lHkkxkj esa vdlj lf=; u`R; dh dk;Z’kkyk,a vk;ksftr dh tkrh gSaA bl nkSjku yksxksa dks bl ’kSyh ds dbZ tkus&ekus xq#vksa dk lkfu/; feykA vle ds NksVs&NksVs ’kgjksa] tSls&lksfuriqj] xqokgkVh] ukjk;.kiqj] rhrkcj] /kkSfy;ktku] xksyk?kkV] fMczwx<+] rstiqj] etkSyh] tksjgkV esa dykdkj lf=; u`R; lh[k jgs gSaA ’kgjksa esa gh ugha] vle ds lqnwj xzkeh.k vapyksa esa vkt Hkh l=ksa esa ;qok vkSj cky dykdkj l=ksa esa jgdj u`R; lh[k jgs gSaA bl fn’kk esa xqokgkVh esa fLFkr lf=; dsanz egÙoiw.kZ Hkwfedk fuHkk jgk gSA bl lanHkZ esa dsanz ds funs’kd MkW jtr xkaxqyh us crk;k] ^^lf=; dsanz dh ’kq#vkr 1999 esa gqbZ FkhA bu chrs o"kksaZ esa Jhear ’kadjnso dh oS".ko eB dh ladYiuk ls ;qokvksa dks ifjfpr djokus dk iz;kl fd;k x;k gSA fo’o ds lcls cM+s unh}hi ektqyh esa lcls cM+k l= vkt Hkh dk;e gSA Jhear ’kadjnso us Ng lkS lky igys Hkkjr lesr laiw.kZ czãiq= ?kkVh dks laxhr] u`R; vkSj ukV~; ds tfj, ,d lw= esa fijks;k FkkA ml lw= dks tksM+s j[kus dk iz;kl lf=; dsanz dj jgk gSA**

lajpukRed Lo:i

njvly] uo oS”.ko vkanksyu ls igys vle esa nks u`R; ’kSfy;ka & vkstk ifYy vkSj nsonklh u`R; gqvk djrh FkhaA vkstk ifYy u`R; liZ nsoh dh iwtk ds volj ij lewg xk;u dh laxfr djrs gSaA eulk vkSj O;kgkj xhr] jkek;.k] egkHkkjr vkSj dqN iqjk.kksa ds vleh :ikarj.k ls xzg.k fd, x, gSaA lp rks ;g gS fd vkstk ifYy ’kfDr laiznk; dk gS vkSj O;kgkj xhr oS”.ko laiznk; dkA Jhear ’kadjnso us l= esa vius nSfud /kkfeZd vuq”Bkuksa esa O;kgkj xhr tksM+sA ;g ijaijk vkt Hkh l=ksa esa izpfyr gSA bl lanHkZ esa /kwfy;ktku dh lqn’kZuk Msdk c#vk crkrh gSa] ^^vkstk ifYy lewg ds urZd dsoy xk;u vkSj u`R; gh ugha djrs gSa] vfirq eqnzkvksa vkSj ’kSyhc) xfr;ksa }kjk vk[;ku dks le>krs Hkh gSaA vkstk ifYy lewg dk usr`Ro djus okys dks vkstk ds uke ls tkuk tkrk gS tcfd mlds lkFkh dykdkj tks vkstk ds lqj&ls&lqj feykrs gSa] os ifYy dgykrs gSaA** lf=; u`R; ^l=^ ls tqM+k gqvk gSA ^l=^ ’kCn dk igyk iz;ksx ’kkFkiFk czkã.k esa ;K ds vFkZ esa iz;qDr feyrk gSA ysfdu] vle esa l= laxBu dqN gn rd e/;dky ds caxky eB laxBu vkSj ckS) eB iz.kkyh ls lekurk j[krk izrhr gksrk gSA ogka l= HkDrksa vkSj vuq;kf;;ksa dh lqfo/kk ds fy, /kkfeZd xfrfof/k;ksa ls tqM+s vusd lajpukRed Lo:Ik gSA vle esa igyk l= Jhear ’kadjnso us vius iSr`d xkao cjnksok ds ikl LFkkfir fd;kA vle dh vyx&vyx txgksa ij Jhear ’kadjnso ds f’k”;ksa us l=ksa dh LFkkiuk dhA bl lanHkZ esa lf=; dsanz esa crkSj xq# dk;Zjr xq# ef.kdkar cksjk cjck;u crkrs gSa] ^^eSa ektqyh ds ,d l= esa iyk&c<+kA ogha lf=; u`R; laxhr lh[kkA gekjs ;s l= Lora= bdkbZ ds :Ik esa dke djrs gSaA l=ksa esa uCcs lky ds cqtqxZ ls ysdj ikap lky ds yM+ds lc ,d Nr ds uhps jgrs gSaA ;s l= nks izdkj ds gSa & x`gLFk l= vkSj mnklhu l=A x`gLFk l= dh vis{kk mnklhu l= esa u`R;] ukVd vkSj laxhr dh tM+sa dkQ+h xgjh ut+j vkrh gSaA l=ksa esa jgus okys f’k";ksa dks HkDr dgk tkrk gSA**
vk;k cnyko

’kq#vkrh nkSj esa lf=; u`R; esa ’kq) u`Ÿk i{k ij vf/kd cy fn;k tkrk Fkk ysfdu le; ds lkFk xq#vksa us u`R; vkSj vfHku; i{k dks foLrkj fn;kA ’kadjnso us cM+xhr] vadkj xhr] dhrZu ?kks”k vkSj Hkksfrek dh jpuk dhA muds f’k”; ek/konso us ?kks”k vkSj uke?kks”k ls yksxksa dks ifjfpr djok;kA bu xhrksa esa /kkfeZd Hkkoukvksa dk euksje lekos’k n`f”Vxkspj gksrk gSA cM+xhr vkSj vadkj xhr esa ukVd y;kRed rky ds lkFk izLrqr fd, tkrs gSaA dhrZu ?kks”k ,d rjg dk lkewfgd laxhr gS tcfd Hkksfrek esa Hkxoku d`”.k o jke dh iz’kalk ds xhr xk, tkrs gSaA bZ’oj dh efgek dk xk;u uke?kks”k esa fd;k tkrk gSA Jhear ’kadjnso vkSj ek/konso us n’kZdksa ds eu esa HkfDriw.kZ tks’k txkus ds fy, ^Hkko iz;ksx^ dh viuh ’kSyh fodflr dh FkhA vafd;k ukV esa uojl dks ifjn`’; vkSj izlax dh ekax ds vuqlkj mi;ksx esa yk;k tkrk gSA HkfDr jl bl izLrqfr dk dsanzh; L=ksr gksrk gSA blesa lw=/kkj dh Hkwfedk egÙoiw.kZ gksrh gSA

ukVdh; izLrqfr

Lkf=; u`R; dh tkuh&ekuh u`R;kaxuk ehjuank cM+Bkdqj blds ckjs esas crkrh gSa] ^^lf=; u`R; ijaijk esa nks /kkjk,a izokfgr gSaA igys va’k esa rkaMo ’kSyh dk vuqdj.k gksrk gSA blesa xk;u&ck;ukj ukp] ukp ls lw=/kkjh ukp] xkslkbZa izos’kj ukp ls vkjaHk ukVdh; izLrqfr;ka ’kkfey gSaA ogha nwljs va’k esa ykL; iz/kku Lora= u`R; gSa] tSls&d`”.k Hkaxh] uknq Hkaxh] oj izos’k] jl u`R;] csgkj ukp] pkyh] jkt?kfj;k pkyh vkSj >qewjk vkfn gksrs gSaA le; ds lkFk bl ’kSyh esa u, vk;ke Hkh tqM+us yxs gSaA
ysf[kdk dyk fo”k; ij ys[ku esa n{k gSa

Leave a Reply